Μετακόμιση στην Κύπρο από το Ηνωμένο Βασίλειο: έγγραφα και διαμονή

Πίσω από αυτό το ερώτημα κρύβονται δύο εντελώς διαφορετικά άρθρα, και ποιο από τα δύο διαβάζετε το κρίνει μία ημερομηνία.

Αν ασκούσατε ήδη ελεύθερη κυκλοφορία στην Κύπρο πριν από το τέλος της μεταβατικής περιόδου, στις 31 Δεκεμβρίου 2020, είστε δικαιούχος της Συμφωνίας Αποχώρησης. Διατηρείτε το δικαίωμα διαμονής, εργασίας και ελεύθερης κυκλοφορίας και μπορείτε να συνεχίσετε να ζείτε εδώ όπως πριν.

Αν μετακομίζετε τώρα, τίποτα από αυτά δεν σας αφορά. Το Τμήμα Μετανάστευσης το διατυπώνει καθαρά: χωρίς δικαιώματα από τη Συμφωνία Αποχώρησης δεν μπορείτε να συνεχίσετε να διαμένετε στη Δημοκρατία σε αυτή τη βάση και θα χρειαστεί να εξασφαλίσετε άλλη άδεια διαμονής — την ίδια που χρησιμοποιεί κάθε υπήκοος τρίτης χώρας.

Βρείτε σε ποια πλευρά αυτής της γραμμής βρίσκεστε πριν διαβάσετε οτιδήποτε άλλο για Βρετανούς στην Κύπρο, γιατί τα περισσότερα κείμενα συγχέουν τις δύο περιπτώσεις.

Αν ήσασταν εδώ πριν την προθεσμία

Τα δικαιώματά σας πηγάζουν από τον Νόμο 7(Ι)/2007 και την Οδηγία 2004/38/ΕΚ, και διατηρούνται από τη Συμφωνία Αποχώρησης. Στην πράξη η βασική συνέπεια αφορά τα χαρτιά — και λειτουργεί ακριβώς αντίστροφα από ό,τι περιμένουν οι περισσότεροι.

Η Κύπρος επέλεξε το δηλωτικό σύστημα, βάσει του άρθρου 18(4) της Συμφωνίας. Αυτό σημαίνει ότι οι δικαιούχοι Βρετανοί και τα μέλη της οικογένειάς τους που είναι επίσης Βρετανοί διατηρούν το προηγούμενο έγγραφο διαμονής τους ως πολίτες ΕΕ — την κίτρινη βεβαίωση — και μπορούν να το χρησιμοποιούν ως απόδειξη του δικαιώματος διαμονής.

Δεν υποχρεούστε να το αλλάξετε. Νέο έγγραφο διατίθεται από την 1η Ιανουαρίου 2021 αν προτιμάτε να κρατάτε χαρτί που λέει ρητά τι είναι. Αλλά είναι επιλογή.

Αξίζει να ειπωθεί καθαρά, γιατί η αντίθετη πεποίθηση είναι διαδεδομένη — και έχει στείλει κόσμο στο Τμήμα για ραντεβού που ποτέ δεν χρειαζόταν.

Η παγίδα μέσα στην παγίδα: η μη βρετανική οικογένεια

Εδώ ο κανόνας αλλάζει, και τα νοικοκυριά πιάνονται.

Υπήκοος τρίτης χώρας που είναι εξαρτώμενο μέλος οικογένειας δικαιούχου της Συμφωνίας μπορεί να χρησιμοποιεί το υφιστάμενο MEU2 μέχρι να λήξει — αλλά στη συνέχεια υποχρεούται να αιτηθεί το νέο έγγραφο διαμονής βάσει της Συμφωνίας.

Έτσι, στο ίδιο σπίτι: ο Βρετανός σύζυγος μπορεί να κρατήσει την παλιά κίτρινη βεβαίωση επ' αόριστον, ενώ ο μη Βρετανός πρέπει κάποια στιγμή να την αλλάξει. Δύο άνθρωποι, ένα τραπέζι κουζίνας, δύο διαφορετικές υποχρεώσεις. Αν διαβάσετε μόνο τον κανόνα που σας αφορά, θα χάσετε αυτόν που αφορά τον σύντροφό σας.

Ποιος μετράει ως οικογένεια

Το άρθρο 9 της Συμφωνίας το ορίζει, και είναι ευρύτερο απ' όσο νομίζουν:

• ο σύζυγος
• ο καταχωρισμένος σύντροφος, όπου η σχέση εξομοιώνεται με γάμο βάσει του κυπριακού Νόμου Ν184(Ι)/2015
• οι κατ' ευθείαν κατιόντες κάτω των 21 ή εξαρτώμενοι — περιλαμβανομένων εκείνων του συζύγου ή του συντρόφου
• οι εξαρτώμενοι κατ' ευθείαν ανιόντες — επίσης περιλαμβανομένων εκείνων του συζύγου ή του συντρόφου
• ορισμένα άλλα πρόσωπα των οποίων η παρουσία απαιτείται ώστε ο Βρετανός να μη στερηθεί το δικαίωμα διαμονής

Η αίτηση για το νέο έγγραφο

• UKW1 — Βρετανοί υπήκοοι και μέλη οικογένειας που είναι επίσης Βρετανοί.
• UKW2 — υπήκοοι τρίτων χωρών που εξαρτώνται από Βρετανό.
• 30 ευρώ ανά άτομο.
• Αυτοπροσώπως, με ραντεβού, στο Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης στη Λευκωσία ή σε Επαρχιακό Κλιμάκιο της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της Αστυνομίας.
• Βιομετρικά: φωτογραφία, δακτυλικά αποτυπώματα και υπογραφή.

Το Τμήμα δημοσιεύει δίπλα στην αίτηση και έντυπα Εξουσιοδότησης Αντιπροσώπου και Δήλωσης Διεύθυνσης Αλληλογραφίας — εκεί βρίσκεται η πρακτική απάντηση σε μεγάλο μέρος του τρεξίματος: πολλά ανατίθενται, εκτός από τα βιομετρικά.

Αν φτάνετε τώρα

Είστε υπήκοος τρίτης χώρας. Το ερώτημα δεν είναι πια η υπηκοότητα αλλά από πού προέρχονται τα χρήματά σας. Τι αξίζει να δείτε:

• Άδειες συνδεδεμένες με εργασία, όπου εμπλέκεται Κύπριος εργοδότης.
• Κατηγορία F, για όσους έχουν σταθερό ετήσιο εισόδημα από το εξωτερικό και δεν σκοπεύουν να εργαστούν τοπικά — συχνά η σωστή απάντηση για συνταξιούχους.
• Η επενδυτική διαδρομή προς μόνιμη διαμονή, αυτή των 300.000 ευρώ.
• Μακροχρόνια διαμονή, μετά από αρκετά νόμιμα χρόνια εδώ.

Ο οδηγός μας για τις άδειες διαμονής στην Κύπρο εξηγεί ποια είναι ποια, και η μόνιμη διαμονή συγκρίνει τις διαδρομές που καταλήγουν σε μόνιμο καθεστώς.

Όσα ακολουθούν τη διαμονή

Σε όποια πλευρά της ημερομηνίας κι αν βρίσκεστε, ακολουθούν οι ίδιες δουλειές:

• Υγεία. Το δικαίωμα στο ΓεΣΥ το κρίνει ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας, όχι το Τμήμα Μετανάστευσης — δείτε την εγγραφή στο ΓεΣΥ, και θυμηθείτε ότι η καταβολή της εισφοράς δεν είναι εγγραφή.
• Η άδεια οδήγησης. Η βρετανική άδεια δεν είναι πλέον άδεια ΕΕ, κάτι που αλλάζει αν η μετατροπή είναι προαιρετική ή υποχρεωτική — δείτε τη μετατροπή ξένης άδειας.
• Φορολογικός αριθμός και κοινωνικές ασφαλίσεις, αν θα εργαστείτε ή θα πληρώνεστε εδώ.
• Τραπεζικός λογαριασμός, όπου το εμπόδιο είναι συνήθως ακριβώς το να είστε νεοφερμένος χωρίς τοπικό ιστορικό εισοδήματος — δείτε το άνοιγμα λογαριασμού.

Πού πάει στραβά

• Θεωρούν υποχρεωτική την αλλαγή της κίτρινης βεβαίωσης. Στο δηλωτικό σύστημα δεν είναι.
• Εφαρμόζουν τον βρετανικό κανόνα στον μη Βρετανό σύζυγο. Το MEU2 του τρέχει μέχρι τη λήξη και μετά αντικαθίσταται.
• Θεωρούν ότι έχουν δικαιώματα επειδή έχουν σπίτι εδώ. Η ακίνητη περιουσία δεν είναι διαμονή. Κρίνεται αν ασκούσατε ελεύθερη κυκλοφορία πριν λήξει η μεταβατική περίοδος.
• Διαβάζουν συμβουλές γραμμένες πριν το 2021. Σχεδόν όλα όσα γράφτηκαν για Βρετανούς στην Κύπρο πριν από εκείνη την ημερομηνία περιγράφουν καθεστώς που ένας νεοφερμένος δεν μπορεί να έχει.
• Χάνουν το παλιό έγγραφο και το θεωρούν ασήμαντο. Αν αυτό αποδεικνύει το δικαίωμα διαμονής σας, δηλώστε την απώλεια στην Αστυνομία και επανεκδώστε το.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε

Το πρώτο που διαπιστώνουμε είναι ποιο από τα δύο παραπάνω άρθρα είναι το δικό σας, γιατί μετά από αυτή την απάντηση όλα διαφέρουν — και σε ένα μεικτό νοικοκυριό συχνά ισχύουν και τα δύο ταυτόχρονα. Από εκεί ετοιμάζουμε τον φάκελο, είτε UKW1, είτε UKW2, είτε συνηθισμένη άδεια διαμονής για νεοφερμένο, κλείνουμε το ραντεβού και ενεργούμε ως εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπός σας για όσα δεν απαιτούν τη φυσική σας παρουσία. Τα βιομετρικά τα δίνετε εσείς· τα περισσότερα από τα υπόλοιπα όχι.